– świadectwo człowieka, który widział aresztowanie Jezusa
I. Pierwsze spotkanie
15 dzień miesiąca Adar, rok 3790 według kalendarza hebrajskiego
Dziś znowu przyszli do ogrodu. Ten nauczyciel z Galilei i jego uczniowie. Już kilka razy ich widziałem, gdy przychodzili tu na modlitwę. Przybysze z północy często wydają się nieco zagubieni w Jerozolimie, szczególnie teraz, gdy miasto wypełnia się pielgrzymami przed Paschą. Ale ten Galilejczyk porusza się tu z niezwykłą pewnością.
Właściciel ogrodu, Josef z Arymatei, członek Sanhedrynu, pozwolił im przebywać wśród drzew oliwnych. To dziwne – Josef to człowiek o wysokiej pozycji, a ci Galilejczycy są prostymi ludźmi. Rybacy, cieśla, nawet celnik jest wśród nich. Słyszałem plotki, że ten nauczyciel, którego nazywają Jezusem z Nazaretu, dokonuje uzdrowień i głosi nauki, które niepokoją kapłanów.
Dzisiejszego ranka, gdy przycinałem gałęzie jednego z drzew, nauczyciel podszedł do mnie. Jego spojrzenie było przenikliwe, jakby widział więcej niż tylko ogrodnika przy pracy.
– Pięknie dbasz o te drzewa – powiedział, dotykając chropowatej kory pnia. – Ile lat ma to drzewo?
– Kilkaset – odpowiedziałem. – Było tu pewnie jeszcze przed czasami króla Dawida.
Uśmiechnął się.
– Wiele widziało. I jeszcze wiele zobaczy.
Było coś niepokojącego w jego słowach, coś co brzmiało jak przepowiednia. Przyjrzał się dokładniej moim rękom, popękanym i zniszczonym od pracy.
– Każde dobre drzewo poznaje się po owocach – powiedział cicho. – Ten ogród przynosi dobre owoce dzięki twoim rękom.
Zanim zdążyłem odpowiedzieć, jeden z jego uczniów, młody człowiek o łagodnym, niemal dziewczęcym obliczu, przywołał go. Odszedł, ale jego słowa pozostały ze mną na cały dzień.
Nie jestem uczonym w Piśmie. Jestem tylko prostym ogrodnikiem. Ale czuję, że ten człowiek jest kimś niezwykłym. Jest w nim głębia, jakiej nie spotykam u innych. Nawet u kapłanów, którzy znają na pamięć każde słowo Tory.
II. Nadchodząca burza
10 dzień miesiąca Nisan, rok 3790
Miasto jest niespokojne. Pięć dni temu ten Jezus wjechał do Jerozolimy na oślęciu, a tłumy witały go jak króla. Mówią, że oczyścił świątynię, wywracając stoły handlarzy i wypędzając ich biczem ze splecionych sznurów. To wywołało wściekłość kapłanów i faryzeuszy.
Dziś rano, gdy przechodziłem obok targu, dwie kobiety rozmawiały o cudzie, jakiego dokonał w Betanii – podobno wskrzesił człowieka o imieniu Łazarz, który był martwy od czterech dni! Trudno w to uwierzyć, ale coraz więcej ludzi mówi o tym Galilejczyku jako o Mesjaszu. Inni twierdzą, że jest bluźniercą, który podważa autorytet świątyni.
Jezus i jego uczniowie przychodzą teraz częściej do ogrodu. Siadają pod najstarszym drzewem oliwnym, a nauczyciel opowiada im przypowieści. Czasem, gdy pracuję niedaleko, słyszę fragmenty. Mówi o królestwie, ale nie takim, jakie znamy. Nie o powstaniu przeciwko Rzymianom, ale o królestwie w sercach ludzi.
Przedwczoraj, gdy zbierałem oliwki, zauważyłem, że jeden z jego uczniów, człowiek o imieniu Judasz, oddalił się od grupy i szeptał coś do mężczyzny, którego rozpoznałem jako sługę arcykapłana Kajfasza. Wymienili kilka słów, po czym nieznajomy przekazał Judaszowi małą sakiewkę. Nie słyszałem ich rozmowy, ale wyglądało to podejrzanie.
Dziś Josef z Arymatei przyszedł do ogrodu. Rzadko tu bywa, więc jego wizyta mnie zaskoczyła. Rozmawiał długo z Jezusem, a potem podszedł do mnie.
– Eleazar – powiedział cicho. – Pozwól im przychodzić do ogrodu, kiedy tylko zechcą, nawet nocą. I… bądź dyskretny. Sanhedryn szuka sposobu, by pojmać tego człowieka z dala od tłumu.
– Dlaczego mi to mówisz, panie? – zapytałem.
– Bo widzę, jak na niego patrzysz – odpowiedział. – Z tym samym głodem w oczach, jaki czuję ja sam. Głodem prawdy.
Gdy odchodził, dodał:
– Nadchodzą ciemne dni, Eleazarze. Bardzo ciemne dni.
III. Ostatnia wieczerza
14 dzień miesiąca Nisan, rok 3790
Dziś wieczorem rozpoczyna się Pascha. Od rana przygotowuję ogród na święto, choć sam będę je obchodził skromnie, w swojej lepiance przy ogrodzie. Nie mam już rodziny, z którą mógłbym dzielić paschalny posiłek.
Około południa dwóch uczniów Jezusa przyszło do mnie z pytaniem, czy ich nauczyciel może spędzić wieczór w ogrodzie. Powiedziałem im, co przekazał mi Josef – że mogą tu przychodzić, kiedy zechcą. Ale oni odpowiedzieli, że najpierw będą spożywać wieczerzę paschalną w mieście, w domu pewnego człowieka, a dopiero potem przyjdą.
– Nauczyciel pragnie pomodlić się tutaj po wieczerzy – wyjaśnił jeden z nich, ten, którego nazywają Piotrem. – Powiedział, że to miejsce jest… odpowiednie.
Kiwnąłem głową, ale jego słowa mnie zaniepokoiły. Było w nich coś ostatecznego, jakby przygotowywali się do ważnego wydarzenia. Piotr miał głęboki smutek w oczach, choć starał się go ukryć.
Gdy odchodzili, zawołałem za nimi:
– Ten, który chodzi z wami… Czy on naprawdę jest tym, za kogo niektórzy go uważają?
Piotr zatrzymał się i odwrócił.
– A kim według ciebie jest? – zapytał.
Nie wiedziałem, co odpowiedzieć. Kim jest dla mnie ten Galilejczyk? Niezwykłym nauczycielem? Prorokiem? Czy może… ale nie, to zbyt śmiałe, zbyt nieprawdopodobne.
– Nie wiem – wyznałem szczerze. – Ale chciałbym wiedzieć.
Piotr podszedł do mnie i położył dłoń na moim ramieniu.
– Trzymaj oczy otwarte, ogrodniku – powiedział. – Nadchodzą dni, które wstrząsną niebem i ziemią.
Teraz czekam w swojej lepiance. Za oknem zapada zmrok, pierwsze gwiazdy pojawiają się na niebie. W całej Jerozolimie rodziny zasiadają do paschalnych wieczerzy, wspominając wyjście przodków z Egiptu. W powietrzu unosi się zapach pieczonych jagniąt i ziół gorzkich.
A ja czekam na Galilejczyka i jego uczniów, z dziwnym przeczuciem, że tej nocy będę świadkiem czegoś, co na zawsze odmieni moje życie.
IV. Modlitwa w ogrójcu
Noc z 14 na 15 dzień miesiąca Nisan, rok 3790
Przyszli do ogrodu późnym wieczorem, gdy księżyc był już wysoko. Od razu zauważyłem, że coś się zmieniło. Atmosfera między nimi była napięta. Jezus wydawał się przygnębiony, a uczniowie zdezorientowani, niektórzy nawet przestraszeni. Nie było wśród nich Judasza, tego, który rozmawiał ze sługą arcykapłana.
Stanąłem w cieniu swojej lepiaki, nie chcąc przeszkadzać. Jezus zatrzymał się, rozejrzał się po ogrodzie, a potem powiedział do większości uczniów:
– Usiądźcie tu, podczas gdy ja odejdę tam i będę się modlił.
Wskazał na miejsce głębiej w ogrodzie, gdzie rośnie najstarsze drzewo oliwne. Zabrał ze sobą tylko trzech: Piotra i dwóch braci, których imion nie pamiętam. Wyglądał na głęboko zaniepokojonego. Gdy przechodzili obok mojej kryjówki, usłyszałem jego słowa:
– Smutna jest moja dusza aż do śmierci; zostańcie tu i czuwajcie ze mną.
Uczniowie usiedli pod drzewami, a ja – wiedziony ciekawością większą niż strach – podszedłem bliżej, kryjąc się za pniami drzew oliwnych. Jezus oddalił się od uczniów na odległość rzutu kamieniem, upadł na kolana i zaczął się modlić. Nigdy nie widziałem nikogo modlącego się z taką intensywnością. Jego słowa dochodziły do mnie fragmentarycznie, niesione nocnym powietrzem:
– Abba, Ojcze… jeśli to możliwe, oddal ode mnie ten kielich… lecz nie moja wola, ale Twoja niech się stanie.
Nie rozumiałem w pełni znaczenia tych słów, ale czułem, że jest to modlitwa człowieka stojącego w obliczu straszliwego wyboru. Po jakimś czasie wrócił do trzech uczniów, którzy… zasnęli. Mimo wagi tej chwili, mimo jego prośby, by czuwali z nim, poddali się zmęczeniu.
– Szymonie, śpisz? – usłyszałem jego głos, pełen rozczarowania, gdy budził Piotra. – Jednej godziny nie mogłeś czuwać? Czuwajcie i módlcie się, abyście nie ulegli pokusie. Duch wprawdzie jest ochoczy, ale ciało słabe.
I znowu odszedł, by się modlić. Ten cykl powtórzył się trzy razy: żarliwa modlitwa, powrót do śpiących uczniów, delikatna nagana, ponowne odejście. Za trzecim razem jego modlitwa była tak intensywna, że wydawało mi się – choć może to był tylko trick światła księżyca – że jego pot spadał na ziemię jak krople krwi.
Cokolwiek go czekało, wiedział, że będzie to wymagać ofiary przekraczającej ludzkie pojmowanie. I mimo to, za każdym razem, jego modlitwa kończyła się tymi samymi słowami: „Nie moja wola, ale Twoja niech się stanie.”
W końcu po raz ostatni wrócił do uczniów.
– Śpijcie dalej i odpoczywajcie! – powiedział, ale w jego głosie nie było już rozczarowania, tylko dziwna determinacja. – Dosyć! Nadeszła godzina. Oto Syn Człowieczy będzie wydany w ręce grzeszników. Wstańcie, chodźmy! Oto zbliża się mój zdrajca.
Gdy to mówił, w oddali, na ścieżce prowadzącej od miasta, pojawiły się pochodnie.
V. Zdrada i aresztowanie
Noc z 14 na 15 dzień miesiąca Nisan, rok 3790
Światła pochodni zbliżały się do ogrodu. Wkrótce mogłem rozróżnić sylwetki: na przedzie szedł Judasz, a za nim oddział straży świątynnej uzbrojony w miecze i kije. Rozpoznałem też kilku kapłanów i sługi arcykapłana. Wyglądało to jak ekspedycja przeciwko groźnemu przestępcy, nie przeciwko nauczycielowi, który głosił miłość i przebaczenie.
Jezus i jego uczniowie wyszli im naprzeciw. Nie próbowali uciekać, choć ogród ma tylne wyjście, którym mogliby się wymknąć.
Judasz podszedł prosto do Jezusa i powiedział:
– Witaj, Rabbi!
A potem pocałował go w policzek. To był umówiony znak, bo natychmiast strażnicy otoczyli Jezusa. Ale zanim zdążyli go pochwycić, Jezus wystąpił krok naprzód i zapytał spokojnie:
– Kogo szukacie?
– Jezusa z Nazaretu – odpowiedział dowódca oddziału.
– JA JESTEM – odpowiedział Galilejczyk.
Trudno mi wyjaśnić, co się wtedy stało. W jego głosie była taka moc, że strażnicy cofnęli się i upadli na ziemię, jakby powaleni niewidzialną siłą. Nawet ja, ukryty za drzewem, poczułem przeszywający dreszcz. Te dwa słowa – „Ja jestem” – wypowiedziane zostały z autorytetem, jakiego nigdy wcześniej nie słyszałem.
Przez chwilę myślałem, że to koniec, że zaraz objawi jakąś nadprzyrodzoną moc i rozproszy swoich przeciwników. Ale on tylko stał spokojnie, pozwalając im podnieść się z ziemi. Gdy odzyskali równowagę, powtórzył pytanie:
– Kogo szukacie?
I znowu usłyszał:
– Jezusa z Nazaretu.
– Powiedziałem wam, że JA JESTEM – odparł. – Jeżeli więc mnie szukacie, pozwólcie tym odejść!
Wskazał na swoich uczniów, którzy stali jak sparaliżowani. Nawet w tej chwili myślał przede wszystkim o ich bezpieczeństwie.
Wtedy strażnicy otoczyli go ciasnym kręgiem. Jeden z nich wyciągnął ręce, by go schwytać, ale Piotr nagle rzucił się naprzód z mieczem, który musiał ukrywać pod płaszczem. Zamachnął się i uderzył, trafiając sługę arcykapłana i odcinając mu ucho. Sługa krzyknął z bólu, a w ogrodzie wybuchło zamieszanie.
– Schowaj miecz do pochwy! – krzyknął Jezus do Piotra. – Czy nie mam pić kielicha, który dał mi Ojciec?
Potem podszedł do rannego sługi, który zwijał się z bólu, trzymając się za krwawiącą głowę. Wszyscy zamarli, gdy Jezus delikatnie dotknął miejsca rany. I choć było ciemno, przysięgam, że widziałem, jak ucho sługi… odrosło. Tak po prostu. Kalejdoskop bólu na twarzy mężczyzny zmienił się w wyraz zdumienia.
Mimo tego cudu, strażnicy związali Jezusa. On nie stawiał oporu, choć przed chwilą zademonstrował moc, która mogłaby go ocalić. Pozwolił się prowadzić jak jagnię na rzeź.
W tym momencie uczniowie wreszcie zrozumieli powagę sytuacji. Straż przyszła tylko po ich nauczyciela, ale kto wie, czy nie aresztowaliby też ich? Ogarnęła ich panika i zaczęli uciekać w różnych kierunkach. Tylko Piotr i jeszcze jeden młodszy uczeń trzymali się z tyłu, podążając za grupą w bezpiecznej odległości.
Ja również wyszedłem z ukrycia, gdy wszyscy już odeszli. W miejscu, gdzie Jezus się modlił, ziemia była ciemna od jego potu. Dotknąłem jej – lepka, ale nie krwawa. Może to była tylko moja wyobraźnia.
Wróciłem do swojej lepiaki, ale wiedziałem, że tej nocy nie zasnę. Czułem, że byłem świadkiem czegoś przełomowego, czegoś, co zmieni bieg historii. Kim jest ten człowiek, który mógł jednym słowem powalić oddział zbrojnych mężczyzn, który potrafił uzdrowić odcięte ucho, a mimo to pozwolił się związać i odprowadzić jak przestępca?
VI. Pusty ogród
15 dzień miesiąca Nisan, rok 3790, ranek
Nadszedł świt pierwszego dnia Paschy, ale w ogrodzie panuje nienaturalna cisza. Nawet ptaki zdają się milczeć, jakby w żałobie. Spędziłem bezsenną noc, rozmyślając o tym, co widziałem.
O świcie przyszedł do ogrodu Piotr. Jego oczy były czerwone od płaczu, a na twarzy malowała się rozpacz.
– Co się stało? – zapytałem. – Gdzie jest wasz nauczyciel?
Piotr ukrył twarz w dłoniach.
– Zabrali go najpierw do Annasza, teścia arcykapłana, potem do Kajfasza. Oskarżyli o bluźnierstwo. O to, że nazywa siebie… – głos mu się załamał. – Że nazywa siebie Synem Bożym.
– A ty? – zapytałem. – Dlaczego tutaj jesteś, a nie z nim?
Tego pytania nie powinienem był zadawać. Piotr padł na kolana, szlochając jak dziecko.
– Zaparłem się go – wyznał przez łzy. – Trzy razy. Tak jak przepowiedział przy wieczerzy. Gdy służące w pałacu arcykapłana pytały, czy jestem z nim, zaprzeczyłem. Ze strachu. Z podłego, tchórzliwego strachu!
Nie wiedziałem, jak go pocieszyć. Kucnąłem obok niego, położyłem rękę na jego ramieniu. Po chwili uspokoił się na tyle, by kontynuować.
– O świcie zebrał się Sanhedryn. Skazali go. Ale nie mogą wykonać wyroku śmierci, więc zabrali go do Piłata, rzymskiego namiestnika. Teraz jego los jest w rękach Rzymian.
Słońce już wzeszło, rozpoczął się pierwszy dzień święta. Ulice Jerozolimy powinny tętnić radosnym gwarem, ale Piotr mówił, że pod pałacem Piłata zebrał się wrogi tłum, podburzany przez kapłanów.
– On wiedział – szepnął Piotr, patrząc na miejsce, gdzie Jezus się modlił. – Wiedział, co go czeka. Dlatego tak się modlił. Dlatego pot jego był jak krew.
Nigdy nie widziałem człowieka tak złamanego jak Piotr w tej chwili. Walczył mieczem, by bronić swojego mistrza, a potem… zdradził go słowem.
– On mi wybaczy – powiedział nagle, jakby czytając w moich myślach. – Wiem, że mi wybaczy. Ale jak ja mam wybaczyć samemu sobie?
Nie miałem odpowiedzi na to pytanie. I nie miałem jej, gdy odszedł, zostawiając mnie samego w pustym ogrodzie, który jeszcze wczoraj był świadkiem modlitwy, zdrady i cudów.
VII. Ciemność w południe
15 dzień miesiąca Nisan, rok 3790, południe
Około południa niebo nad Jerozolimą pociemniało, jakby nadciągała burza. Ale nie było chmur, nie było wiatru – tylko dziwna, niepokojąca ciemność, która spowiła miasto.
Doszły mnie wieści, że Jezus został skazany na ukrzyżowanie. Że Piłat próbował go uwolnić, proponując w zamian Barabasza, znanego buntownika, ale tłum domagał się krwi Galilejczyka. Mówią, że Piłat symbolicznie umył ręce, zrzucając odpowiedzialność na żydowskich przywódców.
Teraz Jezus wisi na krzyżu na wzgórzu Golgoty, wraz z dwoma przestępcami. Wielu mieszkańców miasta poszło tam, by oglądać egzekucję jak widowisko. Ja nie mogłem się na to zdobyć. Zostałem w ogrodzie, który stał się dla mnie teraz czymś więcej niż miejscem pracy – stał się świętą przestrzenią.
Gdy ciemność osiągnęła swoje apogeum, usłyszałem w oddali trzęsienie ziemi. Drzewa oliwne zatrzęsły się, kilka dojrzałych owoców spadło na ziemię. To trwało tylko chwilę, ale pozostawiło po sobie dziwne wrażenie, jakby cała natura protestowała przeciwko temu, co dzieje się w mieście.
Wkrótce potem ciemność zaczęła ustępować. A ja zrozumiałem – nie wiem jak, po prostu wiedziałem – że Jezus nie żyje.
Usiadłem pod najstarszym drzewem oliwnym, w miejscu, gdzie się modlił, i zapłakałem. Płakałem nad człowiekiem, którego ledwie znałem, a który wydawał mi się ważniejszy niż ktokolwiek, kogo spotkałem w życiu. Płakałem nad niesprawiedliwością świata, w którym takich jak on przybija się do krzyża. Płakałem nad własnym tchórzostwem – bo nie poszedłem pod krzyż, by być z nim w jego ostatnich chwilach.
Gdy łzy wyschły, zapadł zmierzch. I wtedy przyszedł Josef z Arymatei. Był blady i zmęczony, ale w jego oczach płonęła determinacja.
– Eleazarze – powiedział. – Potrzebuję twojej pomocy. Byłem u Piłata, prosiłem o ciało Jezusa. Zgodził się. Musimy je pochować przed zachodem słońca, zanim rozpocznie się szabat.
Nie pytałem, dlaczego członek Sanhedrynu troszczy się o pochówek skazańca. Widziałem, że Josef, podobnie jak ja, dostrzegł w Jezusie coś wyjątkowego. I że teraz, gdy było już po wszystkim, chciał mu oddać ostatnią przysługę.
– Mam nowy grobowiec – kontynuował Josef. – Wykuty w skale, niedaleko stąd. Nikt jeszcze w nim nie leżał. Tam go złożymy.
Poszedłem z nim. W drodze na Golgotę dołączył do nas Nikodem, inny członek Sanhedrynu, niosący mirrę i aloes do namaszczenia ciała. U stóp krzyża stała grupa kobiet i młody mężczyzna – ten sam uczeń, który przyszedł z Piotrem do ogrodu poprzedniego dnia.
Ciało było już zdjęte z krzyża. Leżało na płótnie, blade i pokryte ranami. Krew zakrzepła wokół dziur po gwoździach w rękach i stopach, a także wokół rany w boku, zadanej włócznią rzymskiego żołnierza, by upewnić się, że nie żyje.
Namaściliśmy ciało, owinęliśmy je w płótno i przenieśliśmy do grobu Josefa. Zatoczono ciężki kamień przed wejście. Rzymianie postawili straż – podobno kapłani obawiali się, że uczniowie mogą wykraść ciało, by potem twierdzić, że ich mistrz zmartwychwstał, jak czasem przepowiadał.
Wracając do ogrodu, czułem pustkę. Jakby cały świat stracił sens. W tym człowieku była nadzieja – nadzieja na coś lepszego, na sprawiedliwość, na prawdę. I teraz ta nadzieja leżała zamknięta w grobie, przywalona ciężkim kamieniem.
VIII. Poranek trzeciego dnia
17 dzień miesiąca Nisan, rok 3790, świt
To, co teraz zapiszę, wyda się niewiarygodne. Sam nie wiem, czy mogę ufać własnym oczom. Ale muszę to zapisać, póki wspomnienie jest świeże, póki jeszcze czuję to drżenie w sercu.
O świcie usłyszałem krzyki dochodzące z drogi. Wyszedłem z lepiaki i zobaczyłem rzymskich żołnierzy, tych samych, którzy pilnowali grobu. Biegli w stronę miasta, jakby ścigani przez niewidzialne siły. Ich twarze były białe ze strachu.
Niedługo potem przyszły kobiety – te same, które stały pod krzyżem. Szły w stronę grobu z naczyniami pełnymi wonności. Nie zauważyły mnie, pogrążone w żałobie. Wróciły po jakimś czasie, ale były… inne. Ich twarze jaśniały, a jedna z nich, Maria z Magdali, powtarzała przez łzy:
– On żyje! On żyje! Widziałam go! Pomyślał, że jestem ogrodnikiem!
To ostatnie zdanie przykuło moją uwagę. Czyżby spotkała kogoś przy grobie i wzięła go za ogrodnika? Czy to możliwe, że…
Nie czekałem dłużej. Pobiegłem w stronę grobu. Kamień był odsunięty, wejście otwarte. Wszedłem do środka. Płótna leżały złożone, ale ciała nie było.
Wyszedłem z grobowca, zdezorientowany. I wtedy usłyszałem za sobą głos:
– Dlaczego płaczesz, Eleazarze?
Odwróciłem się. Przede mną stał mężczyzna w prostej tunice. Jego twarz jaśniała w pierwszych promieniach słońca. Nie rozpoznałem go od razu, ale gdy się uśmiechnął, zrozumiałem.
To był on. Jezus. Ale inny niż zapamiętałem – przemieniony. W jego dłoniach widniały ślady po gwoździach, ale nie krwawiły. Jego oczy patrzyły na mnie z nieskończoną łagodnością.
– Panie – wyszeptałem, padając na kolana. – Jak to możliwe? Widziałem twoje ciało. Byłeś martwy.
– A teraz żyję – odpowiedział po prostu. – Śmierć nie ma już władzy nade mną ani nad tymi, którzy we mnie wierzą.
Chciałem dotknąć jego stóp, upewnić się, że to nie zjawa, nie halucynacja wywołana bezsennymi nocami i szokiem. Ale on cofnął się lekko.
– Jeszcze nie czas na to, Eleazarze. Muszę wpierw wstąpić do Ojca. Ale powiedz moim uczniom, że żyję. Powiedz Piotrowi, że czekam na niego w Galilei.
– Piotr… on tak cierpi z powodu tego, że cię zdradził – powiedziałem.
Jezus skinął głową, a w jego oczach zobaczyłem bezmiar współczucia.
– Wiem. I wybaczam mu. Tak jak tobie wybaczam twoje zwątpienie.
Nie wiedziałem, co odpowiedzieć. Skąd wiedział o moich wątpliwościach? Ale zanim zdążyłem cokolwiek powiedzieć, dodał:
– Byłeś świadkiem mojej najciemniejszej godziny w ogrodzie. Teraz jesteś świadkiem mojego triumfu. Nie przypadkiem.
Wtedy zrozumiałem, że od początku byłem częścią tego planu. Że moja obecność w ogrodzie tamtej nocy nie była przypadkiem. Że oczy ogrodnika widziały to, co było ukryte przed mądrymi i możnymi tego świata.
– Idź teraz – powiedział. – I pamiętaj: tak jak ty dbasz o te drzewa oliwne, tak ja będę dbał o tych, którzy we mnie uwierzą. Będą jak drzewa zasadzone nad strumieniami wód, które wydają owoc w swoim czasie.
Potem odszedł, a ja stałem jak wryty, patrząc za nim. Po chwili zniknął mi z oczu, jakby rozpłynął się w porannej mgle.
Wróciłem do ogrodu i usiadłem pod najstarszym drzewem oliwnym. Próbowałem zrozumieć, co właściwie się wydarzyło, co to wszystko znaczy. Mój świat, moje rozumienie rzeczywistości, zostało wywrócone do góry nogami.
IX. Dni po zmartwychwstaniu
24 dzień miesiąca Nisan, rok 3790
Minął tydzień od tego niewiarygodnego poranka. Jerozolima huczy od plotek. Jedni mówią, że uczniowie wykradli ciało Jezusa, inni – że naprawdę powstał z martwych. Kapłani robią wszystko, by zdusić te drugie pogłoski, ale rozprzestrzeniają się one jak płomień na wysuszonej trawie.
Uczniowie, którzy jeszcze niedawno kryli się ze strachu, teraz otwarcie głoszą zmartwychwstanie swojego mistrza. Piotr, ten sam, który zaparł się Jezusa trzy razy, przemawia na placach z niezwykłą odwagą. Skąd ta zmiana? Co dodało im takiej pewności siebie?
Kilka dni temu spotkałem Piotra w ogrodzie. Przyszedł sam, by pomodlić się w miejscu, gdzie Jezus przeżywał swoją agonię.
– Przekazałem mu twoje słowa – powiedziałem. – O tym, że czeka na ciebie w Galilei.
Piotr uśmiechnął się.
– Wiem. Spotkałem go. Wszyscy go spotkaliśmy. Siedmiu z nas widziało go nad Jeziorem Galilejskim. Łowiliśmy ryby całą noc i nic nie złowiliśmy. O świcie ktoś zawołał z brzegu, żebyśmy zarzucili sieci po prawej stronie łodzi. Zrobiliśmy to i sieci niemal pękły od ilości ryb.
– I to był on? – zapytałem.
– Tak. Przygotował dla nas śniadanie na brzegu. Jadłem z nim, rozmawiałem z nim. To nie był duch, nie był złudzeniem. On naprawdę żyje, Eleazarze.
Jego pewność była zaraźliwa. Poczułem, jak moje własne wątpliwości się rozpływają.
– Co teraz? – zapytałem. – Co będziesz robił?
– To, co mi polecił – odpowiedział Piotr. – Będę głosił dobrą nowinę. O tym, że śmierć została pokonana. Że każdy, kto w niego wierzy, będzie miał życie wieczne.
– A jeśli cię za to zabiją? – spytałem. – Tak jak jego?
Piotr spojrzał na drzewo oliwne, pod którym Jezus się modlił.
– Wtedy umrę, wiedząc, że to nie koniec – odpowiedział po prostu. – Że on czeka po drugiej stronie.
Gdy odchodził, zapytałem go jeszcze jedno:
– Czy myślisz, że mi również by wybaczył? Nie byłem jego uczniem. Byłem tylko świadkiem, który nie zrobił nic, by mu pomóc.
Piotr położył dłoń na moim ramieniu.
– On umarł za wszystkich, Eleazarze. Za każdego, kto kiedykolwiek żył i będzie żył. Któż więc nie mógłby otrzymać jego przebaczenia, jeśli o nie prosi?
Potem ściszył głos do szeptu:
– Za dziesięć dni spotykamy się w górnej izbie domu Marka. Przyjdź, jeśli chcesz usłyszeć więcej.
X. Epilog – czterdzieści lat później
Miesiąc Av, rok 3830, po zburzeniu świątyni
Jestem już starym człowiekiem. Moje oczy nie widzą zbyt dobrze, a ręce, które przez tyle lat dbały o drzewa oliwne, są teraz pokręcone artretyzmem. Ale moje serce wciąż jest młode, pełne nadziei, którą dał mi tamten poranek przed czterdziestoma laty.
Jerozolima leży w gruzach. Rzymianie zburzyli świątynię, spalili miasto. Śmierć i cierpienie są wszędzie. Wielu Żydów uciekło, inni zostali uprowadzeni jako niewolnicy. Cudem ocalał ogród Getsemani i dom, w którym teraz mieszkam – ten sam, w którym kiedyś była tylko moja lepianka.
Wielu z tych, którzy pamiętają tamte dni, już nie żyje. Piotr, jak słyszałem, został ukrzyżowany w Rzymie. Jakub, brat Jezusa, został ukamienowany w Jerozolimie. Jan, najmłodszy z uczniów, żyje podobno na wygnaniu na wyspie Patmos.
A jednak wspólnota wiernych rośnie. To, co zaczęło się od garstki przestraszonych ludzi ukrywających się w górnej izbie, teraz rozszerza się na cały świat. Mówią, że są wyznawcy Chrystusa (tak nazywają Jezusa) nawet w dalekim Rzymie, sercu Imperium.
Co do mnie – nigdy nie zostałem wielkim apostołem jak Piotr czy Paweł. Jestem tylko prostym ogrodnikiem, który miał szczęście być świadkiem najważniejszych wydarzeń w historii świata. Który widział ciemność Getsemani i blask pustego grobu.
Teraz, gdy moje dni dobiegają końca, często wracam pod to najstarsze drzewo oliwne. Siadam w miejscu, gdzie on się modlił, i rozmawiam z nim jak z przyjacielem. Opowiadam mu o moim życiu, o moich nadziejach, o moich lękach. I czuję, że mnie słucha, tak jak słuchał tamtej nocy w ogrodzie, gdy łzy ściekały po jego twarzy.
Niedługo go spotkam. Twarzą w twarz, nie jak przez mgłę. I tym razem, gdy wyciągnie do mnie ręce, ze śladami po gwoździach, nie będę się wahał. Chwycę je i nigdy nie puszczę.
Ja, Eleazar, ogrodnik z Getsemani, spisałem to świadectwo, aby ci, którzy przyjdą po mnie, poznali prawdę od naocznego świadka. Nie od apostoła, nie od ucznia, ale od zwykłego człowieka, który widział cuda i uwierzył.
Tu kończy się kronika Eleazara, ogrodnika z Getsemani, odnaleziona w glinianym dzbanie w jaskini niedaleko Jerozolimy, w roku 1947.