Aby odpowiedzieć na pytanie, jak zmarł św. Szymon, muszę najpierw ustalić, o którego św. Szymona chodzi, ponieważ w chrześcijaństwie jest kilku świętych o tym imieniu. Poszukam informacji na ten temat.
Piszę szczegółową odpowiedź na temat śmierci św. Szymona Apostoła, który jest jednym z dwunastu apostołów Jezusa.
Jak zmarł św. Szymon Apostoł?
Kim był św. Szymon?
Św. Szymon, zwany również Kananejczykiem lub Gorliwym (Zelotą), był jednym z dwunastu apostołów Jezusa Chrystusa. Jest on uważany za najmniej znanego spośród apostołów, ponieważ Ewangelie zawierają o nim bardzo skąpe informacje. Ewangelie wspominają o nim jedynie trzy razy. Mateusz i Marek nadają mu przydomek „Kananejczyk” (Mt 10,4; Mk 3,18), podczas gdy Łukasz używa określenia „Zelotes”, czyli „Gorliwy”.
Różne tradycje dotyczące życia św. Szymona
Istnieją dwie główne tradycje dotyczące życia i działalności św. Szymona po zmartwychwstaniu Jezusa:
Pierwsza tradycja
Według pierwotnej tradycji chrześcijańskiej, św. Szymon był bratem apostołów – św. Jakuba Młodszego i św. Judy Tadeusza. Zgodnie z tą wersją, miał zostać biskupem Jerozolimy po męczeńskiej śmierci św. Jakuba Starszego i św. Jakuba Młodszego. Według tej tradycji, św. Szymon poniósł śmierć męczeńską w Jerozolimie za panowania cesarza Trajana, gdy miał już ponad 100 lat.
Druga tradycja
Istnieje również inna teoria dotycząca apostoła. Według niej, biskup Szymon to inna postać, a sam apostoł nie jest spokrewniony z Jezusem. Po zmartwychwstaniu Jezusa, Szymon miał razem ze św. Judą Tadeuszem nauczać nad Morzem Czerwonym, w Babilonii, Afryce Północnej, w tym w Egipcie i Mauretanii.
Średniowieczna tradycja podaje, że Szymon głosił Ewangelię wraz z apostołem św. Judą Tadeuszem po całej Afryce Północnej od Egiptu do Mauretanii, a nawet dotarł do Wysp Brytyjskich.
Śmierć św. Szymona – różne wersje
Istnieje kilka różnych wersji dotyczących okoliczności śmierci św. Szymona. Wszystkie wskazują na to, że poniósł on śmierć męczeńską, jednak różnią się co do szczegółów:
Wersja z piłą
Święty Szymon zmarł śmiercią męczeńską w Persji. Według żywotów świętych, zginął śmiercią męczeńską wraz ze św. Judą Tadeuszem w Persji. Najprawdopodobniej poganie przecięli świętego drewnianą piłą na pół. Ta wersja jest najczęściej przyjmowana w tradycji chrześcijańskiej.
Wersja z ukrzyżowaniem
Według średniowiecznych żywotów świętych, Szymon Zelota został zabity w Persji albo przez ukrzyżowanie, albo „rozcięcie piłą na dwoje” razem ze św. Judą. Nie można wykluczyć, że został ukrzyżowany.
Inne wersje
Tradycja podaje kilka wersji śmierci św. Szymona: ścięcie mieczem, zabicie Judy Tadeusza i Szymona maczugą, pałką lub włócznią, a późniejsze źródła podają, że został przecięty drewnianą piłą.
Miejsce śmierci
Również co do miejsca śmierci św. Szymona istnieją różne przekazy:
Jako przypuszczalne miejsce ich śmierci podaje się Edessę (obecnie Şanlıurfa), Persję oraz Kaukaz. W tradycji prawosławnej za miejsce pochówku uważa się świątynię w okolicy Nowego Atonu w Abchazji.
W Martyrologium Romanum, pod datą 28 października czytamy: „W Persji wspomnienie śmierci świętych apostołów Szymona Kananejczyka i Tadeusza, nazywanego także Judą. Szymon głosił Ewangelię w Egipcie, a Tadeusz w Mezopotamii. Następnie obaj przybyli do Persji, a nawróciwszy bardzo wielu do Chrystusa, zakończyli życie śmiercią męczeńską.”
Kult i wspomnienie liturgiczne
W Kościele katolickim święto liturgiczne św. Szymona obchodzone jest 28 października, razem ze św. Judą Tadeuszem. W Kościele prawosławnym święci są wspominani 23 maja i 13 lipca.
Relikwie św. Szymona znajdują się w kaplicy św. Szymona i św. Judy (współcześnie jest także kaplicą Najświętszego Sakramentu) w bazylice św. Piotra, a także w katedrze w Tuluzie.
Ikonografia
Św. Szymon jest przedstawiany jako starzec z krótkimi włosami i krótką brodą, nosi paliusz, tunikę oraz sandały. Na ikonach ukazuje się go w czasie błogosławieństwa, przy czym w jednej ręce trzyma zwój (sztuka wschodnia). Znany jest również jego wizerunek z długimi ciemnymi włosami i gęstą brodą, noszącego pelerynę z kapturem (sztuka zachodnia). Jego atrybuty to: księga, kotwica, palma, piła, topór i włócznia. Szymona często przestawia się w scenach z innymi apostołami lub w towarzystwie św. Judy.
Podsumowanie
Podsumowując, śmierć św. Szymona Apostoła jest owiana tajemnicą i istnieje kilka różnych tradycji na ten temat. Najczęściej przyjmuje się, że poniósł on śmierć męczeńską w Persji, najprawdopodobniej przecięty piłą na pół, choć istnieją również inne wersje mówiące o ukrzyżowaniu, ścięciu mieczem czy zabiciu maczugą, pałką lub włócznią.
Mimo że św. Szymon jest najmniej znanym z apostołów, jego postać i męczeńska śmierć stanowią ważny element tradycji chrześcijańskiej, a jego kult trwa do dziś. Jest on czczony zarówno w Kościele katolickim, jak i prawosławnym, a jego relikwie przechowywane są w znaczących miejscach, takich jak bazylika św. Piotra w Rzymie czy katedra w Tuluzie.
Niezależnie od różnych wersji dotyczących jego życia i śmierci, św. Szymon pozostaje wzorem gorliwości i wierności dla wierzących, a jego gotowość do oddania życia za wiarę jest świadectwem jego głębokiego oddania nauce Chrystusa.