– wspomnienia kobiety, która została żoną króla Dawida
[Odkryty w glinianym dzbanie w ruinach starożytnej Jerozolimy, ten pergamin zawiera niezwykłe świadectwo kobiety, której losy splątały się z historią króla Dawida. Poniższy tekst jest tłumaczeniem z oryginalnego dokumentu, zapisanego pismem hetycko-kananejskim z X wieku p.n.e.]
Preambuła
Ja, Batszeba córka Eliama, wnuczka Achitofela, wdowa po Uriaszu Hetycie, a obecnie królowa u boku Dawida, króla Izraela, spisuję te słowa w trzydziestym roku panowania mojego pana i męża. Czynię to, aby prawda przetrwała, gdy mój głos już umilknie, a moje ciało zamieni się w proch. Niech moje dzieci i dzieci moich dzieci poznają historię kobiety, która przeżyła upadek i powstanie, hańbę i chwałę, rozpacz i nadzieję. Spisuję to nie dla usprawiedliwienia siebie czy innych, ale aby świadczyć o skomplikowanych ścieżkach, którymi Adonai prowadzi nas przez życie.
Moje początki
Urodziłam się w rodzinie o mieszanym pochodzeniu. Mój ojciec, Eliam, był Izraelitą, jednym z „Trzydziestu” – elitarnej grupy wojowników króla Dawida. Moja matka pochodziła z ludu Hetytów, ludu pradawnego i dumnego, którego imperia niegdyś rozciągały się na północ od ziemi Kanaan. Od matki otrzymałam imię Batszeba, co w jej języku oznaczało „córka przysięgi”, ale także moją jasną skórę, ciemne oczy i czarne włosy, które odróżniały mnie od córek Izraela.
Wychowywałam się w Jerozolimie, mieście które Dawid zdobył dla Izraela. Byłam dzieckiem dwóch światów – izraelskiego i hetyckiego, nauczono mnie czytać i pisać w obu językach, poznałam tradycje obu ludów. Mój dziadek, Achitofel, był jednym z najbardziej cenionych doradców króla, znanym z mądrości dorównującej wyroczni Bożej. To dzięki niemu dorastałam blisko królewskiego dworu, obserwując z oddali człowieka, który w przyszłości miał tak drastycznie zmienić moje życie.
Gdy miałam czternaście lat, wydano mnie za Uriasza Hetytę, również należącego do „Trzydziestu” wojowników Dawida. Małżeństwo było starannie zaaranżowane – łączyło dwie rodziny o podobnym, mieszanym pochodzeniu. Uriasz był starszy ode mnie o piętnaście lat, ale traktował mnie z szacunkiem i dobrocią. Był szlachetnym mężem, wiernym swoim przysięgom – wobec mnie i wobec swojego króla.
Tragiczny początek
Nie będę udawać – nie kochałam Uriasza namiętną miłością, o jakiej śpiewa się w pieśniach. Czułam do niego przywiązanie, wdzięczność i szacunek, jakie żona winna jest dobremu mężowi. Żyliśmy spokojnie w domu położonym niedaleko pałacu królewskiego, w dzielnicy, gdzie mieszkali wojownicy Dawida i ich rodziny. Uriasz często wyruszał na wyprawy wojenne, walcząc u boku króla przeciw Filistynom, Moabitom i Ammonitom. Ja prowadziłam dom, modliłam się o jego bezpieczny powrót i czekałam na dziecko, które nie przychodziło.
Wszystko zmieniło się w wiosenny wieczór, w miesiącu Nisan, gdy król Dawid pozostał w Jerozolimie, wysyłając Joaba i swoje wojska przeciw Ammonitom. Uriasz był wśród walczących, a ja sama w domu, jak nakazywał zwyczaj – żona wojownika nie opuszczała domostwa pod nieobecność męża, by nie wzbudzać niepotrzebnych plotek.
Tego wieczoru, gdy upał dnia zelżał, wyszłam na dach naszego domu, aby wziąć kąpiel. Nie było w tym nic niestosownego – dach otaczał wysoki murek, zapewniający prywatność. Nie wiedziałam, że z tarasu pałacu królewskiego widać część naszego dachu, ani że król spaceruje tam tego wieczoru, nękany bezsennością.
Nie zauważyłam królewskiego spojrzenia, nie wiedziałam o jego pragnieniu. Dopiero następnego dnia, gdy przybyli królewscy posłańcy, zrozumiałam, że moje życie nie będzie już nigdy takie samo.
W pałacu króla
„Król wzywa cię do pałacu” – powiedzieli posłańcy. Nie podali powodu, ale nie było to konieczne. W sercu wiedziałam, co to oznacza, podobnie jak wiedziały kobiety w Jerozolimie, które patrzyły na mnie, gdy eskortowano mnie do pałacu.
Czy mogłam odmówić? Teoretycznie tak. Praktycznie – był to rozkaz króla, a Dawid nie był człowiekiem, który przyjmuje odmowę. Niektórzy późniejsi kronikarze opisują mnie jako uwodzicielkę, która celowo kąpała się w zasięgu królewskiego wzroku. Inni przedstawiają mnie jako niewinną ofiarę królewskiej żądzy. Prawda, jak zwykle, jest bardziej złożona.
Byłam przerażona, ale też zaintrygowana. Dawid był legendą, bohaterem, który pokonał Goliata, wielkim królem, który zjednoczył plemiona Izraela. Był też przystojnym mężczyzną, poetą i muzykiem, którego pieśni śpiewano w całym kraju. Część mnie – niech Adonai mi wybaczy – czuła się wyróżniona jego zainteresowaniem.
Kiedy stanęłam przed nim, nie był to potężny władca z opowieści, ale człowiek – charyzmatyczny, ale jednak tylko człowiek, z pragnieniami i słabościami. Patrzył na mnie tak, jak żaden mężczyzna nigdy wcześniej nie patrzył. W jego oczach widziałam pożądanie, ale też samotność, której nie potrafiłam wtedy zrozumieć.
„Czy wiesz, dlaczego cię wezwałem?” – zapytał.
„Tak, mój panie” – odpowiedziałam.
Nie będę opisywać tego, co nastąpiło później. Niektóre wspomnienia powinny pozostać zakryte zasłoną milczenia. Powiem tylko, że tej nocy stałam się częścią historii, której nie planowałam – historii, która przyniosła śmierć, cierpienie, ale ostatecznie też odkupienie.
Brzemienna konsekwencjami
Wróciłam do domu przed świtem, z ciężarem, którego nikt nie widział, ale który czułam w każdej komórce mojego ciała. Przez kolejne tygodnie żyłam jakby we śnie – wykonywałam codzienne czynności, ale myślami byłam daleko. Modliłam się do Adonai o wybaczenie, o ochronę, o jakieś rozwiązanie sytuacji, w której się znalazłam.
A potem poczułam pierwsze oznaki. Moje ciało zmieniało się, a wraz z nim mój strach rósł. Gdy upewniłam się, że noszę dziecko, wysłałam wiadomość do króla: „Jestem brzemienna”.
Tylko dwa słowa, które zmieniły wszystko. Wiedziałam, co to oznacza – cudzołóstwo karane było śmiercią. Dziecko, które nosiłam, było dowodem naszego występku. Dawid musiał działać szybko.
Jego plan był prosty – sprowadzić Uriasza z pola walki do domu, sprawić, by spędził noc ze mną, a potem uznać dziecko za owoc tego spotkania. Sprytne, ale nie docenił honoru mojego męża.
Uriasz wrócił do Jerozolimy na wezwanie króla, ale odmówił wejścia do domu, mówiąc: „Arka Przymierza i Izrael, i Juda mieszkają w namiotach, a pan mój Joab i słudzy mojego pana obozują w otwartym polu. Jakże ja mógłbym pójść do swojego domu, aby jeść i pić, i spać ze swoją żoną?”
Nawet pijany, Uriasz nie złamał swojego kodeksu honorowego. Spał przy bramie pałacu, nie przychodząc do mnie. Słysząc o tym, poczułam jednocześnie dumę z jego prawości i rozpacz, wiedząc, co to oznacza dla naszej przyszłości.
A potem nastąpiło najgorsze. Dawid wysłał Uriasza z powrotem na front, z listem do Joaba, w którym nakazywał umieścić go w najcięższym miejscu bitwy, a potem wycofać się, pozostawiając go samego. Mój mąż, nieświadomie, niósł własny wyrok śmierci.
Wdowa pod zasłoną
Wiadomość o śmierci Uriasza dotarła do mnie za pośrednictwem królewskiego posłańca. „Poległ w bitwie” – powiedziano mi. Ale wiedziałam prawdę, choć nie wypowiadałam jej głośno. Mój mąż nie zginął od miecza Ammonitów – zabił go królewski rozkaz.
Opłakiwałam Uriasza zgodnie z tradycją. Siedziałam w prochu, rwałam szaty, lamentowałam głośno. Ale w moim sercu była nie tylko żałoba – był też gniew, poczucie winy i strach o przyszłość.
Gdy minął czas żałoby, Dawid posłał po mnie i wziął mnie do swojego domu jako żonę. Dla świata było to szlachetne – król bierze pod opiekę wdowę po swoim wojowniku. Niewielu znało prawdę, a ci, którzy ją podejrzewali, nie ośmielili się mówić głośno przeciw pomazańcowi Bożemu.
Zostałam jedną z wielu żon Dawida. Nie pierwszą ani najważniejszą, ale tą, która niosła najcięższy sekret. W pałacu przyjęto mnie chłodno – inne żony i konkubiny wyczuwały, że moje przybycie nie jest zwyczajne. Niektóre patrzyły na mnie z pogardą, inne z ciekawością, jeszcze inne z litością.
A ja czułam się jak obca. Hetytka wśród Izraelitów. Nałożnica wyniesiona do rangi żony. Ciężarna wdowa, której mąż zginął w tajemniczych okolicznościach. Moje imię szeptano na korytarzach pałacu, a ja chodziłam z opuszczoną głową, czekając na narodziny dziecka, które miało być zarówno moim błogosławieństwem, jak i przekleństwem.
Kara Pańska
Urodziłam syna. Pięknego, silnego chłopca, który miał oczy swojego ojca – nie Uriasza, ale Dawida. Król rozpromienił się na jego widok, trzymał go w ramionach z dumą i nazwał go imieniem, które teraz nie ma znaczenia, bo dziecko nie miało nosić go długo.
Niedługo po narodzinach syna odwiedził nas prorok Natan. Pamiętam, jak stał przed Dawidem, opowiadając przypowieść o bogaczu, który zabrał jedyną owieczkę biednemu człowiekowi. Dawid, nie rozumiejąc, że to metafora jego własnego czynu, oburzył się i zażądał ukarania tego bogacza.
„Ty jesteś tym człowiekiem!” – oznajmił Natan, a jego słowa były jak uderzenie miecza. Prorok opisał nasze przewinienie w najdrobniejszych szczegółach, jakby był świadkiem każdego momentu. A potem wypowiedział wyrok Pana:
„Miecz nie odstąpi od twojego domu na wieki, za to, że mnie zlekceważyłeś i wziąłeś żonę Uriasza Hetyty, aby była twoją żoną. (…) Dziecko, które ci się urodziło, umrze”.
Kiedy Natan wyszedł, Dawid padł na twarz, płacząc i błagając Adonai o miłosierdzie. Ja stałam jak skamieniała, nie mogąc pojąć, jak niewinne dziecko ma cierpieć za nasze grzechy.
Mój syn zachorował tego samego dnia. Przez siedem dni walczył o życie, a ja nie odstępowałam od jego łóżka, modląc się, błagając, składając śluby. Dawid pościł, leżał na ziemi, odmawiał przyjmowania pokarmów. Ale siódmego dnia nasz syn odszedł do krainy cieni.
Opłakiwałam go w tajemnicy, bo Dawid, ku zdumieniu wszystkich, wstał, umył się, zmienił szaty i poszedł do świątyni, by oddać cześć Adonai. „Gdy dziecko jeszcze żyło, pościłem i płakałem, bo mówiłem sobie: Kto wie, może Pan zmiłuje się nade mną i dziecko będzie żyło? Teraz, gdy umarło, po cóż mam pościć? Czy mogę je przywrócić do życia? Ja pójdę do niego, ale ono do mnie nie wróci” – powiedział.
Podziwiałam jego akceptację woli Bożej, ale moje serce nie potrafiło się z nią pogodzić. Przez wiele miesięcy nosiłam żałobę nie tylko po synu, ale też po swojej niewinności, po prostym życiu, które straciłam, po szacunku do samej siebie, który został we mnie zmiażdżony.
Narodziny Salomona
Rok po śmierci naszego pierwszego syna ponownie zaszłam w ciążę. Tym razem było inaczej – nie było już sekretu do ukrycia, żadnej intrygi. Byłam prawowicie poślubioną żoną króla, a dziecko, które nosiłam, miało przyjść na świat bez cienia hańby.
Dawid był przy mnie, okazując mi czułość i troskę, których wcześniej nie doświadczyłam. Może wynikało to z poczucia winy, a może z autentycznego uczucia, które między nami wyrosło. Nie byłam już dla niego zakazanym owocem, ale partnerką, powierniczką, kobietą, którą – ośmielam się sądzić – zaczął kochać.
Kiedy nadszedł czas porodu, modliłam się o bezpieczne rozwiązanie, ale też o przebaczenie za przeszłość. Mój syn przyszedł na świat silny i zdrowy. Dawid nazwał go Salomonem, co oznacza „pokój”, jakby chciał przez to imię zapewnić, że czas konfliktów i cierpienia dobiegł końca.
Ale to nie było jedyne imię mojego syna. Prorok Natan przybył wkrótce po narodzinach i przekazał nam słowo od Pana: chłopiec ma być nazywany także Jedidiah – „umiłowany przez Pana”. To imię było dla mnie znakiem, że Adonai naprawdę nam wybaczył, że odwrócił swój gniew, że mój syn będzie żył pod Jego błogosławieństwem.
Trzymając Salomona w ramionach, czułam, że zaczyna się nowy rozdział. Nie wiedziałam jeszcze, jak ważny będzie mój syn dla przyszłości Izraela, ale przeczuwałam, że Adonai ma wobec niego wielkie plany.
Lata naznaczone krwią
Przepowiednia Natana o mieczu, który nie odstąpi od domu Dawida, spełniała się na moich oczach w kolejnych latach. Najpierw przyszła tragedia Tamar, córki Dawida z małżeństwa z Maachą, księżniczką z Geszur. Jej przyrodni brat Amnon, syn Achinoam z Jizreel, pierwszej żony Dawida, zapałał do niej zakazaną namiętnością, a gdy nie mógł jej posiąść, zgwałcił ją, a potem odrzucił.
Widziałam cierpienie Tamar, która chodziła w rozdartej szacie, z popiołem na głowie, zhańbiona i odrzucona. Próbowałam ją pocieszyć, ale jej ból był zbyt głęboki, a moje własne doświadczenia zbyt odmienne, by mogła przyjąć ode mnie pomoc.
Dawid był wściekły, ale nie ukarał Amnona – był to jego pierworodny, którego kochał mimo jego występku. Ta bezczynność doprowadziła do kolejnej tragedii. Absalom, brat Tamar, czekał dwa lata, knując zemstę, a potem zabił Amnona podczas uczty strzyżenia owiec, do której zaprosił wszystkich synów króla.
Po zabójstwie Absalom uciekł do Geszur, gdzie panował jego dziadek. Przez trzy lata żył na wygnaniu, a Dawid opłakiwał utratę obu synów – jednego przez śmierć, drugiego przez wygnanie. W końcu, dzięki sprytnej interwencji Joaba, Absalom mógł wrócić do Jerozolimy, choć przez dwa lata nie widział twarzy ojca.
Widziałam, jak te wydarzenia toczą się przede mną niczym ponura tragedia, której nie mogę zatrzymać. Dawid nie wyciągnął lekcji z własnych błędów – podobnie jak uległ mi, potem nie potrafił oprzeć się innym pokusom; podobnie jak nie ukarał samego siebie, tak samo nie ukarał Amnona; podobnie jak ukrywał nasze przewinienie, tak samo próbował zatuszować hańbę w rodzinie. A konsekwencje narastały jak kamienie tworzące lawinę.
Rebelia syna
Najgorsze miało dopiero nadejść. Absalom, przystojny książę o niezwykłych włosach, zaczął zdobywać serca ludu. Stał przy bramie miasta, rozmawiał z przybywającymi, obiecywał sprawiedliwość. „Gdybym to ja był sędzią w kraju! Każdy, kto miałby sprawę sporną lub sądową, przychodziłby do mnie, a ja zapewniałbym mu sprawiedliwość!” – mówił.
Przez cztery lata budował swoje poparcie, a potem wzniecił rebelię w Hebronie. Wiadomość o buncie dotarła do Jerozolimy nagle – Absalom ogłosił się królem, a za nim stanęła znaczna część Izraela.
Dawid, zamiast walczyć, zdecydował się na ucieczkę. „Wstańcie i uciekajmy, bo nie znajdziemy ocalenia przed Absalomem. Pospieszcie się z wyjściem, aby nas nie napadł znienacka, nie sprowadził na nas klęski i nie wytępił mieszkańców miasta ostrzem miecza” – rozkazał.
Pamiętam ten dzień – chaos, pośpiech, strach. Jako jedna z królewskich żon miałam przywilej towarzyszenia Dawidowi w ucieczce, ale zdecydowałam, że zostanę w pałacu z Salomonem. Mój syn miał wtedy osiem lat, był zbyt młody, by narażać go na trudy ucieczki i życia w obozowisku.
Dawid zgodził się, choć ze łzami w oczach. „Strzeż go jak źrenicy oka” – powiedział. „I pamiętaj, że cokolwiek się stanie, on jest prawowitym dziedzicem mojego tronu”.
Te słowa zaskoczyły mnie. Salomon nie był pierworodnym – przed nim w kolejce do tronu stali jeszcze Chileab, Adoniasz i kilku innych synów Dawida z różnych małżeństw. Ale król patrzył na mnie z powagą, która nie pozostawiała wątpliwości co do jego intencji.
Gdy Dawid z dworem i wojskiem opuszczali Jerozolimę, stałam z Salomonem na murach pałacu, patrząc, jak odchodzą. Nie wiedziałam wtedy, że mój dziadek, Achitofel, doradca króla, przeszedł na stronę Absaloma, zdradzając swego pana.
Czas próby
Gdy Absalom wkroczył do Jerozolimy, robił wszystko, by pokazać swoją władzę nad dziedzictwem ojca. Zajął pałac, zasiadł na tronie, a za radą Achitofela, publicznie wszedł do namiotu z dziesięcioma konkubinami, które Dawid pozostawił do pilnowania pałacu.
Ten akt był ostatecznym zerwaniem z ojcem – Absalom skalał jego łoże, upokorzył jego kobiety, pokazał całemu Izraelowi, że nie ma powrotu do tego, co było. Byłam wdzięczna, że jako prawowita żona, a nie konkubina, uniknęłam tego losu.
Pierwsze dni rządów Absaloma były pełne niepewności. Nie wiedziałam, czego mogę się spodziewać – czy zostanę wygnana, uwięziona, a może coś gorszego spotka mnie i mojego syna. Ale książę zdawał się nie zwracać na nas uwagi. Być może dlatego, że Salomon był jeszcze dzieckiem, nie stanowiącym bezpośredniego zagrożenia. A może dlatego, że wszystkie jego myśli skupiały się na ściganiu Dawida.
W tym czasie odkryłam, że mój dziadek, Achitofel, odegrał kluczową rolę w buncie. To on doradzał Absalomowi, by publicznie zhańbił konkubiny Dawida. To on chciał natychmiast ścigać króla, póki ten był osłabiony i nieprzygotowany do walki.
Ale Bóg miał inne plany. Absalom odrzucił radę Achitofela, przychylając się do zdania Chuszaja, który był tajnym sprzymierzeńcem Dawida. Ta decyzja dała królowi czas na przegrupowanie sił, a mój dziadek, widząc, że jego rada została odrzucona i przewidując klęskę rebelii, wrócił do swojego domu i powiesił się.
Upadek i powrót
Rebelia Absaloma trwała krótko. Gdy w końcu doszło do decydującej bitwy w lesie Efraima, wojska Dawida pokonały siły jego syna. Sam Absalom zginął w niezwykłych okolicznościach – gdy uciekał na mule, jego bujne włosy zaplątały się w gałęzie dębu, pozostawiając go bezradnym, zawieszonego między niebem a ziemią. Tam znalazł go Joab, dowódca wojsk Dawida, i przebił trzema włóczniami, wbrew wyraźnemu rozkazowi króla, by oszczędzić jego syna.
Wieść o śmierci Absaloma złamała serce Dawida. „Synu mój, Absalomie! Absalomie, synu mój, synu mój! Obym to ja umarł zamiast ciebie! Absalomie, synu mój, synu mój!” – lamentował król, zapominając o zwycięstwie, myśląc tylko o stracie ukochanego, choć zbuntowanego dziecka.
Gdy Dawid wrócił do Jerozolimy, był już innym człowiekiem – starszym, złamanym utratą synów, świadomym, że przepowiednia Natana wypełnia się na jego oczach. Jego włosy przyprószyła siwizna, a w oczach miał cień, którego wcześniej nie widziałam.
Nasze spotkanie było pełne sprzecznych emocji. Oboje przeżyliśmy ten czas osobno, każde na swój sposób doświadczając skutków klątwy, która ciążyła nad naszym związkiem. A jednak, gdy spojrzał na Salomona, który wyrósł przez ten czas, na jego twarzy pojawił się uśmiech, jakiego nie widziałam od lat.
„Wyrośnie z niego wielki król” – powiedział, kładąc dłoń na głowie naszego syna.
Salomon namaszczony
Lata mijały, a Dawid starzał się. Nasza pozycja na dworze umacniała się – z jednej z wielu żon stałam się tą, którą król darzył największym zaufaniem. Salomon rósł w siłę i mądrość, studiując pisma, ucząc się sztuki rządzenia, przygotowując się do roli, o której jeszcze nie wiedział, że przypadnie mu w udziale.
Ale nie wszystko było spokojne. Adoniasz, syn Dawida z Chaggitą, jako najstarszy żyjący syn króla, zaczął uważać się za następcę tronu. Otoczył się zwolennikami, wśród których byli nawet Joab, dowódca wojska, i Abiatar, kapłan. Przygotowywał się do przejęcia władzy, choć Dawid wciąż żył.
Gdy król był już bardzo słaby, ledwo opuszczając swoje łoże, Adoniasz zorganizował ucztę w En-Rogel, gdzie praktycznie ogłosił się następcą tronu. Nie zaprosił na nią ani Salomona, ani mnie, ani proroka Natana, ani Benajasza, dowódcy królewskiej straży. To wykluczenie było jasnym znakiem jego intencji.
Natan przyszedł do mnie z tą wiadomością, napominając: „Czy nie słyszałaś, że Adoniasz, syn Chaggity, został królem, a nasz pan, Dawid, o tym nie wie? Teraz posłuchaj mojej rady, byś ocaliła swoje życie i życie swego syna, Salomona. Idź natychmiast do króla Dawida i powiedz mu: Czyż ty, mój panie, królu, nie przysiągłeś swojej służebnicy, mówiąc: Twój syn Salomon będzie królował po mnie i on zasiądzie na moim tronie? Dlaczego więc Adoniasz został królem?”
Poszłam do Dawida, upadłam przed nim na twarz i przypomniałam o jego obietnicy. Król, choć słaby fizycznie, zachował jasność umysłu. Przywołał Natana, Sadoka kapłana i Benajasza i wydał im rozkaz: „Weźcie ze sobą sługi waszego pana, wsadźcie Salomona, mego syna, na moją własną mulicę i zaprowadźcie go do Gichonu. Tam niech kapłan Sadok i prorok Natan namaszczą go na króla nad Izraelem. Następnie zadmijcie w róg i wołajcie: Niech żyje król Salomon!”
Tak też się stało. Salomon został namaszczony przy źródle Gichon, a dźwięk rogów obwieścił całej Jerozolimie nowego króla. Adoniasz i jego stronnicy, usłyszawszy wieści, rozpierzchli się w strachu. Mój syn został królem Izraela jeszcze za życia swojego ojca, spełniając obietnicę, którą Dawid złożył mi lata temu.
Mądrość syna
Dawid zmarł wkrótce po namaszczeniu Salomona, prosząc go, by postępował według przykazań Pana, chodząc Jego drogami i przestrzegając Jego praw. Dodał też kilka bardziej przyziemnych rad, w tym polecenie rozprawienia się z Joabem za krew, którą przelał w czasie pokoju, i z Szimei, który przeklinał go, gdy uciekał przed Absalomem.
Salomon był posłuszny ostatniej woli ojca, choć wykonał ją z rozwagą i mądrością właściwą sobie. Adoniasz, który pozornie uznał Salomona za króla, wkrótce poprosił mnie o wstawiennictwo. Chciał za żonę Abiszag Szunemitkę, młodą dziewczynę, która ogrzewała Dawida w jego starości, choć nigdy nie była z nim intymnie.
Przekazałam tę prośbę Salomonowi, nie rozumiejąc wtedy jej prawdziwego znaczenia. Mój syn, mądrzejszy ode mnie, natychmiast pojął, że Adoniasz, żądając kobiety z królewskiego łoża, w istocie wciąż rości sobie prawo do tronu.
„Dlaczego prosisz dla Adoniasza tylko o Abiszag Szunemitkę? Poproś od razu o królestwo dla niego! Przecież to mój starszy brat, a ma za sobą kapłana Abiatara i Joaba, syna Serui!” – powiedział Salomon. I tego samego dnia wydał rozkaz, by Adoniasz został stracony.
Następnie wygnał kapłana Abiatara do Anatot, a Joaba, który schronił się przy ołtarzu, kazał zgładzić tam, gdzie stał. W ten sposób spełniła się zarówno wola Dawida, jak i proroctwo o karze, która miała spaść na nasz dom.
U szczytu władzy
W miarę jak Salomon umacniał swoje panowanie, ja cieszyłam się pozycją królowej-matki, najbardziej wpływowej kobiety w królestwie. Mój syn okazywał mi najwyższy szacunek – gdy przychodziłam do sali tronowej, wstawał, kłaniał się i stawiał dla mnie tron po swojej prawicy.
Obserwowałam z dumą jego rządy. Gdy na początku panowania Adonai ukazał mu się we śnie, oferując spełnienie jednego życzenia, Salomon nie prosił o bogactwo czy długie życie, ale o mądre i rozumne serce, by sądzić lud i rozróżniać dobro od zła. Bóg był tak zadowolony z tej prośby, że dał mu nie tylko niezrównaną mądrość, ale też bogactwo i chwałę większą niż jakiemukolwiek królowi przed nim.
Wkrótce mądrość Salomona zasłynęła w całym kraju, a może najlepiej obrazuje ją historia dwóch kobiet, które przyszły przed jego sąd, kłócąc się o dziecko. Obie twierdziły, że są jego matką. Salomon, zamiast prowadzić długie i bezowocne przesłuchania, nakazał przynieść miecz i rozdzielić dziecko na pół, by każda otrzymała równą część.
Prawdziwa matka natychmiast zrzekła się dziecka, woląc oddać je rywalce niż widzieć jego śmierć. Fałszywa matka zgodziła się na podział. W ten sposób Salomon poznał prawdę i oddał dziecko tej, która była gotowa z niego zrezygnować z miłości.
Jako matka, rozumiałam głębię tej historii. Choć nigdy nie musiałam dokonywać podobnego wyboru, wiedziałam, że dla dobra mojego dziecka oddałabym wszystko, nawet samo dziecko, gdyby to miało je ocalić.
Świątynia i chwała
Najwspanialszym dziełem Salomona była bez wątpienia budowa Świątyni dla Pana. Dawid przez lata gromadził materiały i planował budowę, ale to nasz syn doprowadził dzieło do końca. Przez siedem lat najlepsi rzemieślnicy z całego regionu pracowali nad Domem Bożym w Jerozolimie – budowlą tak wspaniałą, że sława o niej rozeszła się po wszystkich narodach.
Gdy Świątynia została ukończona, Salomon sprowadził Arkę Przymierza z Miasta Dawidowego i umieścił ją w Miejscu Najświętszym. Pamiętam ten dzień – tysiące ofiar, dym kadzideł, muzykę, radość ludu i chwałę Pana, która w postaci obłoku napełniła Świątynię tak, że kapłani nie mogli pełnić służby.
Stałam wśród tłumu, patrząc na mojego syna, gdy modlił się z podniesionymi rękami, poświęcając Świątynię Bogu Izraela. Czy mogłam marzyć o czymś więcej? Dziecko, które nosiłam pod sercem, syn, którego wychowałam, stał się narzędziem w ręku Adonai, wypełniając obietnice dane Dawidowi, budując Dom dla Imienia Pańskiego.
A jednak, mimo całej chwały Salomona, w sercu czułam niepokój. Mój syn zaczął gromadzić bogactwa ponad miarę, otaczać się przepychem, który czasem wydawał się zbyt ziemski, zbyt odległy od prostoty wiary, którą wyznawał jego ojciec.
Cienie na horyzoncie
Z biegiem lat dostrzegałam zmiany w Salomonie. Jego dwór rozrastał się, skarby napływały z całego znanego świata, a on sam przyjmował hołdy od królów i królowych, jak ta z Saby, która przybyła sprawdzić jego mądrość.
Ale najbardziej niepokojącą zmianą był jego stosunek do kobiet. Mój syn, początkowo żonaty z córką faraona, zaczął gromadzić żony i konkubiny – setki, a potem tysiące kobiet z różnych narodów. Wbrew Prawu Mojżeszowemu, które zabraniało królowi mnożenia żon, Salomon otaczał się kobietami z Moabu, Ammonu, Edomu, Sydonu i kraju Chetytów.
Te kobiety, wychowane w kulcie swoich bóstw, przyniosły ze sobą obce zwyczaje i religie. Początkowo Salomon tolerował ich prywatne praktyki religijne, potem zaczął budować świątynie dla ich bogów, a w końcu, gdy był już stary, sam skłonił swoje serce ku cudzym bogom.
Patrzyłam na to z bólem. Syn, którego wychowałam w miłości do Adonai, który zbudował wspaniałą Świątynię dla Jedynego Boga, teraz oddawał cześć Asztarcie, Milkomowi, Kemoszowi i innym fałszywym bóstwom.
Próbowałam z nim rozmawiać, przypominać o obietnicy danej ojcu, o przymierzu z Panem, o błogosławieństwie, które spoczywało na nim dzięki wierności Bogu. Ale Salomon, choć słuchał mnie z szacunkiem, nie zmieniał swoich praktyk. Sądzę, że jego mądrość z czasem przerodziła się w pychę – przekonanie, że jest ponad prawem, że jego intelekt pozwala mu pojąć i pogodzić różne wierzenia.
Pan, zawsze wierny swoim obietnicom, ale też sprawiedliwy w sądach, przemówił do Salomona przez proroka, zapowiadając rozdarcie królestwa po jego śmierci. Nie miało to jednak nastąpić za jego życia – ze względu na Dawida, Adonai obiecał zachować jedność królestwa do śmierci Salomona.
Schyłek życia
Teraz, gdy spisuję te słowa, jestem już starą kobietą. Moje ciało jest słabe, ale umysł wciąż jasny. Przeżyłam dwóch królów Izraela – Dawida, którego kochałam mimo jego ułomności, i Salomona, którego urodziłam i wychowałam, widząc jego chwałę i upadek.
Moje życie nie było takie, jakiego bym sobie życzyła jako młoda dziewczyna. Zostałam wciągnięta w dramat, którego nie planowałam, stałam się częścią historii, która przerosła moje oczekiwania. Byłam Batszebą, córką Eliama, Hetytką, która została królową Izraela, matką króla Salomona.
Patrząc wstecz, widzę w moim życiu rękę Adonai – bolesną, ale też łaskawą. To, co zaczęło się od grzechu i tragedii, zakończyło się błogosławieństwem i wypełnieniem obietnicy. Bóg nie unieważnił naszych wyborów – ani moich, ani Dawida – ale wykorzystał je, by zrealizować swój plan, który przewyższał naszą wyobraźnię.
Dawid, mimo swoich upadków, pozostał „mężem według serca Bożego”. Salomon, mimo zejścia z właściwej drogi, zbudował Świątynię i rządził z mądrością, która pozostanie wzorem dla przyszłych pokoleń. A ja… kim byłam ja w tej historii? Ofiarą? Współwinną? Narzędziem w ręku Boga? A może po prostu kobietą, która kochała, cierpiała, przetrwała i w końcu zrozumiała, że miłość i przebaczenie są silniejsze niż grzech i śmierć?
Nie wiem, co przyniesie przyszłość. Czuję, że dni Salomona są policzone, a po jego śmierci królestwo zostanie rozdarte, jak zapowiedział Adonai. Ale wierzę, że obietnica dana Dawidowi przetrwa – że z jego rodu wyjdzie Mesjasz, który przywróci chwałę Izraela, większą niż za Dawida i Salomona.
Moje życie dobiega końca, ale historia, której byłam częścią, będzie trwać. Modlę się, by przyszłe pokolenia poznały prawdę – nie legendę o uwodzicielce Batszebie, która sprowadziła króla na manowce, ale historię kobiety z krwi i kości, która przeżyła swoją drogę od upadku do odkupienia, od wstydu do godności, od rozpaczy do nadziei.
Ja, Batszeba, córka Eliama, wdowa po Uriaszu Hetycie, żona króla Dawida, matka króla Salomona, składam to świadectwo jako testament dla moich dzieci i ich dzieci, aż do końca dni.
[Tu kończy się testament Batszeby. Pergamin został zapieczętowany jej osobistą pieczęcią, przedstawiającą lilię – symbol oczyszczenia i odrodzenia.]